De Tijd van Toen........(4)

Als ik de kamer in kom zit Grada Johanna Wilhelmina van Valburg-Immikhuizen "op steek". Ze breit al haar hele leven en heeft er nog steeds plezier in. Ze kan niet zo goed meer zien en dochter Ada, die er intussen is bijgekomen, moet wel eens helpen als ze 'n steek heeft laten vallen. Maar wie kent niet het spreekwoord "De beste breister...enz. enz."? Het breiwerk wordt weggelegd, breien én gelijk 'n interview, nee, dat "akkedeert" niet.
Voor het gemak zal ik haar nu Grada blijven noemen. Grada en haar man Frank van Valburg trouwden in 1942 op het gemeentehuis van Ophemert. Ze kregen drie kinderen: Ada, Reina en Frank. Vervolgens groeide de familie met 8 kleinkinderen en 9 achterkleinkinderen. Tellen we de aanhang er ook nog eens bij, dan komen we op een familie van totaal 32 personen! Wat 'n rijkdom, niet dan?
Grada's echtgenoot werkte bij de gemeente, bij een timmerzaak in Tiel, hij was enige tijd metselaar, en zijn laatste werkkring was bij Verdugt in Tiel. Door ziekte kwam hij naar huis en hij is daarna niet meer aan het werk geraakt. Frank van Valburg overleed in 1976, op 72-jarige leeftijd. Grada vertelt dat Verdugt nog steeds elk jaar een Kerstpakket laat bezorgen. "Welke bedrijven doen dat nog?"
Ze heeft hier op de Eng haar eigen kamer, met mooi uitzicht over de Linge-uiterwaarden richting Wadenoijen, en ze geniet van de zorg en toewijding van haar dochter Ada en schoonzoon Kobus van Buren, die vanuit Buren in 1977 bij haar introkken. 'n Prachtig beeld van ouderzorg...
Grada heeft in Ophemert in de Weverstraat gewoond en zij en mevrouw Bartha van Vliet-van Lent waren buurmeisjes en vriendinnen. En je ziet dat de wereld klein is : deze mevrouw van Vliet-van Lent is de oma van mijn schoonzoon...
Enfin, toen ze 'n jaar of 22 waren huurden ze een tandem bij de smid; ze zouden er op naar Rotterdam, Bartha voorop, Grada achterop. Amper 50 meter van huis reden ze echter tegen de hoek van een huis aan. De "zaak stond wat krom" en het leek hun daarom beter om maar van de reis af te zien. Na "reparatie" zijn ze echter toch nog gegaan en ze hebben Rotterdam wel degelijk bereikt!
Grada vertelt ook over de breischool in de Weverstraat, een gebouw waar, behalve naai- en breilessen, van alles te doen was, bijv. ook op verenigingsgebied, zondagsschool, enz. 's

Zondags ging ze in de kerk vóór de dienst de nummers van de te zingen psalmen en gezangen op de aankondigingsbordjes zetten, was het 's winters koud dan gingen er hete sintels in de stoven. Ook daar zorgde ze voor, plus voor het luiden van de klok.
Qua onderwerpen springen we van de hak op de tak, maar da's niet erg, dat maakt het juist zo leuk.
Na de kerk gaan we "op vakantie": Grada ging graag op reis, ze was o.a. in Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland (Rijnreisjes), terwijl ze een bootreis met de Zonnebloem ook zeer waarderen kan. En..héél
vroeger: met de stoomboot van Tiel naar Rotterdam! Vermakelijk is het verhaal over wat strepen met zwarte verf, die Grada ooit over de pas gewitte huismuur zette (witte huizen hadden onderlangs niet zelden een zwart geverfde rand van ca. 50 cm. hoog). De zwarte kwast lag er blijkbaar zo uitdagend bij, dat Grada dat niet kon laten. Evenmin liet ze zich onbetuigd toen haar zuster pas witte lakens had gewassen. Toen de lakens nog aan de lijn hingen ging Grada er met 'n zakje "Reckitts blauw" wat blauwe stempeltjes op zetten, om vervolgens haar zuster te gaan roepen: "Kijk 's wat mooi!!" Nou ja, zusje vond het minder geslaagd…….en aan mij ontlokte het de uitroep: "Zo, dus u was af en toe eigenlijk 'n ondeugend meisje!".
Al met al, het was 'n interview, waaruit verrassende dingen naar voren kwamen, bijv. TV-kijken: Grada kan het niet allemáál nog even goed volgen, maar een quiz zoals Lingo, dat gaat nog, en, zei ze "Waar ik ook graag naar kijk, dat is biljarten! Da's vaak heel knap zoals ze de ballen weten te raken, de caramboles maken". Mooi toch als je op die leeftijd daar nog van kunt genieten?
Grada en Ada: zeer bedankt !
Bij leven en welzijn hoopt mevrouw van Valburg 13 september a.s. 92 te worden, wat zij met haar achterban gaat vieren in het dorpshuis van Erichem. Wij wensen haar graag een fijne, gezellige verjaardag toe en dat zij, met Gods zegen, nog lang in ons midden mag blijven.

Johan van Ooijen, 30 augustus 2007